Om løsningsforslaget: Dette er et veiledende løsningsforslag laget av eksamenssett.no. For leseoppgavene gir vi svar med forklaring. For skriveoppgavene gir vi eksempelsvar. Husk at det finnes mange gode måter å løse oppgavene på.
Løsningsforslag – Oromo Nivå II Høst 2024
Eksamen: FSP6462 / PSP5990 | Semester: Høst 2024 | Varighet: 4 timer
Vekting: Lesing ca. 35 % | Skriving ca. 65 %
Lesing
Oppgave 3 – Lukeoppgave: Regnvær og vind
Oppgave: Les tekstene om regn og vind, og sett inn ordene nibarbaachisa, baate, manneen, safarama, dheebun, beekuf på riktig plass.
Svar:
Teksten består av to deler: én om regn (Roobni) og én om vind (Bubbee). Her er ordene satt inn:
- nibarbaachisa – «Roobni biqiltoota, bineessotaa fi namaaf nibarbaachisa» (Regn er nødvendig for planter, dyr og mennesker)
- dheebun – «Roobni yoo jiraachuu baate bishaan nigoga. Hongeen nicima. Biqiltoonni fi bineessonni nihubamu. Namnis beelaf dheebun nimiidhama» (Mennesker lider av sult og tørst)
- safarama – «Hamma roobaa maalin safaruu dandeenya? Hammi roobaa meeshaa rengeejii jedhamuun safarama» (Mengden regn måles med et instrument kalt regnmåler)
- beekuf – «Meeshan kuni rooba roobee reengejii keessatti kuusun hammam akka ta'e beekuf gargaara» (Instrumentet hjelper å vite mengden regn)
- manneen – «Bubbeen ... manneen irraa citaa yookiin qorqoorroo nikaasa» (Vinden river av fra hus, eller lager lyd fra takplater)
- baate – ikke brukt i de synlige hullene, men hører til i konteksten om fravær av regn
Forklaring: Den første teksten handler om regnets betydning for planter, dyr og mennesker, og at regn måles med regnmåler. Den andre teksten handler om vind – man kan ikke se vinden, men man merker den ved at trær rister, støv virvles opp, og takplater lager lyd.
Oppgave 4 – Leseforståelse: Sinbira halkanii (Flaggermus)
Oppgave: Les teksten om flaggermus og velg riktig svaralternativ for hvert spørsmål.
Svar:
- Hvor mange unger føder flaggermusene om gangen? → 1
Forklaring: Teksten sier «yeroo tokkotti ilmoo tokkoo ol hin godhatan» – de får ikke mer enn én unge om gangen.
- Flaggermusene bor → i gjemte områder der man ikke kan se og forstyrre
Forklaring: Teksten sier «bakka namni arguu hindandeenye bakka akka holqaa fi godaa keessa jiraatu» – de bor på steder der mennesker ikke kan se dem, som huler og grotter.
- Flaggermusene trenger beskyttelse fordi → de er utryddingstruet
Forklaring: Teksten sier «Baay'ina waan hinqabneefis seeraan eegamuu dhabnaan baduu danda'u» – fordi de ikke er mange i antall, kan de forsvinne uten lovbeskyttelse.
- Hva er det som gjør at folk ikke liker flaggermus? → De tror at leversykdommer kommer fra flaggermus.
Forklaring: Teksten sier «dhukkuba tiruu fidu jedhanii waan yaadaniifi» – fordi folk tror de forårsaker leversykdommer (tiruu = lever).
- Når kan flaggermusunger fly? → etter tre måneder
Forklaring: Teksten sier «Sinbirroonni halkanii dhalatanii ji'a sadiitti balali'uu danda'u» – de kan fly etter tre måneder (ji'a sadii = tre måneder).
Skriving
Oppgave 5 – Melding om ungdomsklubb (80–100 ord)
Oppgave: Du så en plakat om en ungdomsklubb på vei hjem. Skriv en melding til en venn der du forteller kort hva som står på plakaten, hvorfor du har lyst til å gå dit og hva du vil gjøre der, og spør om hen vil være med og foreslår et tidspunkt.
Eksempelsvar på oromo:
Akkam jirta hiriyyaa koo!
Har'a mana barumsaa irraa galaa otuu jiruu beeksisa tokko arge. Beeksisni kun waa'ee kilaaba dargaggootaa ture. Kilaabni kun ijoollee umuriin isaanii 13-19 ta'aniif bilisaan banaadha. Miseensummaan isaas bilisa. Achi keessatti teeblii teenisii, biliyaardii, kutaa muuziqaa, geemii fi taphaawwan boordii adda addaatu jira.
Ani achitti dhaqee teeblii teenisii taphachuu fi kutaa muuziqaa fayyadamuu barbaada waan ta'eef hedduu na gammachiise. Ati na waliin dhaquu dandeessaa? Guyyaa Jimaataa sa'aatii 5 irraa eegallee deemuun akkam siif ta'a? Geemii fi muuziqaa Jimaata galgala qofa waan argamaniif!
Na deebisi!
Tips: Husk å inkludere alle tre punktene: informasjon fra plakaten, dine grunner og planer, og invitasjon med tidspunkt. Hold deg innenfor 80–100 ord.
Oppgave 6 – To e-poster om bok til skolebiblioteket (170–200 ord totalt)
Oppgave: A: Skriv en e-post til skolebibliotekaren der du forteller om en dyr bok du vil lese, hvorfor du vil lese den, og gir to grunner til at den bør være tilgjengelig for alle. Signer med Alex. B: Skriv deretter svaret fra skolebibliotekaren.
Eksempelsvar på oromo:
E-post A:
Kabajamaa/tuu bulchiinsa mana kitaabaa mana barumsaa,
Ani barataa Alex jedhamu. Kitaaba haaraa tokko beeksisa irratti argeen hedduu dubbisuun barbaada. Kitaabni kun «Addunyaa Haaraa» jedhama, barreessaan isaa Tolasaa Ibsaati. Gatiin isaa kiiroonii 500 waan ta'eef bitachuuf na rakkisa.
Kitaaba kana dubbisuun barbaada sababni isaas waa'ee seenaa fi aadaa Oromoo waan ibsuuf beekumsa koo gabbisuu barbaadeeni. Kitaabni kun mana kitaabaa mana barumsaatti argamuu qaba sababoota lamaaf: tokkoffaa, barattoonni hedduun waa'ee aadaa fi seenaa baruu barbaadu; lammaffaa, kitaabni kun barnootaaf hedduu gargaara waan ta'eef barattoonni hundi dubbisuu qabu.
Galatoomaa,
Alex
E-post B:
Jaallatamaa Alex,
Ergaa kee dubbiseen hedduu gammade. Yaadni kee baay'ee gaariidha! Kitaaba «Addunyaa Haaraa» jedhu baasii mana kitaabaa keenyaarraa bitachuuf ni yaalla. Torban lama booda kitaabni sun ni argama jedheen yaada. Yeroo kitaabni sun dhufu siif nan beeksisa.
Kabajaan,
Bulchiinsa Mana Kitaabaa
Tips: Begge e-postene teller sammen for ordkravet (170–200 ord totalt). E-post A skal inneholde bokinformasjon, din motivasjon og to grunner. E-post B er bibliotekarens svar.
Oppgave 7 – Restaurantanmeldelse (120–150 ord)
Oppgave: Du og familien var på restaurant for å feire en bursdag. Dere hadde en blandet opplevelse. Skriv en anmeldelse der du forteller om ventetid, matsmak, service og prisnivå, noe uventet som skjedde og deres reaksjon, og om du anbefaler restauranten.
Eksempelsvar på oromo:
Torban darbe maatii koo waliin mana nyaataa «Odaa» jedhamutti guyyaa dhalootaa haadha koo kabajuuf deemne. Erga achi geenyee daqiiqaa 30f bakka taa'umsaa eegne — kun yeroo dheeraa ture.
Nyaanni gariin isaa mi'aawaa ture, keessattuu foon tiibsiin qophaa'e hedduu nama gammachiisa. Garuu nyaanni tokko tokko qabbanaawaa ture, kunis nu hin gammachiifne. Tajaajilli gariin gaarii ture, garuu hojjettoonni muraasni suuta suutaan hojjetu. Gatiin nyaataa qaalii ture — maatii afuriif kiiroonii 2000 ol baafne.
Wanti nu dinqisiise tokko ture: yeroo keekii guyyaa dhalootaa fidan ibsaan manaa hundi dhaame! Daqiiqaa muraasa booda ibsaan deebi'e, hundumtuu kolfee gammade — muuxannoo addaa ta'e!
Mana nyaataa kana nan gorsa, garuu gatii fi tajaajila fooyyessuu qabu.
Tips: Dekk alle punktene: ventetid, matsmak, service/pris, det uventede hendelsen, og din anbefaling. Hold deg innenfor 120–150 ord.