Om løsningsforslaget: Dette er et veiledende løsningsforslag laget av eksamenssett.no. For leseoppgavene gir vi svar med forklaring. For skriveoppgavene gir vi eksempelsvar. Husk at det finnes mange gode måter å løse oppgavene på.
Løsningsforslag – Oromo Nivå II Vår 2025
Eksamen: FSP6462 / PSP5990 | Semester: Vår 2025 | Varighet: 4 timer
Vekting: Lesing ca. 35 % | Skriving ca. 65 %
Lesing
Oppgave 3 – Lukeoppgave: Respekt for lærere
Oppgave: Les teksten om respekt for lærere og sett inn ordene hojjechuu, abbaa, naamusaan, kabajuu, barbaachisaadha, qabaattu på riktig plass.
Svar:
- abbaa – «mana barumsaa keessatti akka haadhafi abbaa ta'uun nu barsiisu» (på skolen lærer de oss som en mor og far)
- kabajuu – «akkuma haadhafi abbaa keessaniitti barsiisota kabajuu qabdu» (akkurat som foreldrene deres, må dere respektere lærerne)
- qabaattu – «hariiroo gaarii isaan waliin akka qabaattu sitaasisa» (det gjør at du har et godt forhold til dem)
- barbaachisaadha – «mana barumsaa keessafi alattis barsiisotaaf kabaja kennuun barbaachisaadha» (det er nødvendig å vise respekt for lærere både på og utenfor skolen)
- naamusaan – «daree keessatti naamusaan dhaggeeffachuu» (lytte med respekt/oppmerksomhet i klasserommet)
- hojjechuu – «hojii dareefi manaa siif kennamu hojjechuu» (gjøre leksene du får på skolen og hjemme)
Forklaring: Teksten handler om viktigheten av å respektere lærere. Lærere er som foreldre på skolen. Å vise respekt for dem gir et godt forhold og hjelper deg å lykkes med skolearbeid og utvikle god oppførsel. Eksempler på respekt inkluderer å reise seg når læreren kommer, lytte med respekt, følge råd, og gjøre oppgavene man får.
Oppgave 4 – Leseforståelse: Haasaa Sooressaa (Sooressaas tale)
Oppgave: Les teksten om Sooressaas tale om fred og velg riktig svaralternativ.
Svar:
- Hvilket trinn går Sooressaa på? → 8.
Forklaring: Teksten sier «Sooressaan barataa kutaa afuriiti» – Sooressaa er elev i 8. klasse (kutaa afurii = 8. klasse).
- Hvem ble valgt til å snakke på møtet som handler om miljø? → Sooressaa
Forklaring: Teksten sier «marii hawaasa naannoo irratti akka hirmaatee haasawa taasisuuf filatame» – han ble valgt ut til å delta og holde tale.
- Hvorfor ble noen valgt ut til å evaluere Sooressaas tale? → For å gi ham råd til forbedringer
Forklaring: Teksten sier «dandeettii dubbachuusaa fooyyessuufi dhaggeeffattoota irraa yaada argachuufture» – for å forbedre taleevnene sine og få tilbakemeldinger fra tilhørerne.
- Hva snakket Sooressaa om? → Fred
Forklaring: Teksten sier «matadureen haasawaa sanaa 'Nageenya' kan jedhudha» – temaet for talen var «Nageenya» (fred).
- Hvem trenger fred ifølge Sooressaas tale? → Alle
Forklaring: Teksten sier «Nageenyi lubbu-qabeeyyi hundaaf barbaachisaadha» – fred er nødvendig for alle levende vesener.
- Hva er det som bidrar til fred i oss ifølge denne teksten? → Tålmodighet, respekt og å tenke positivt
Forklaring: Teksten sier «obsa, waldanda'uun, ittiquufinsaafi yaada nama gargaaru qabaachuun waantoota nageenya keessoo fiduuf gargaaranidha» – tålmodighet, toleranse, tilfredshet og positive tanker bidrar til indre fred.
Skriving
Oppgave 5 – Lære et nytt språk (60–80 ord)
Oppgave: Du har lært oromo i noen år, og neste år vil du lære et nytt språk. Skriv en tekst der du svarer på: Hvilket språk vil du lære? Hvorfor? Hvordan vil du lære det?
Eksempelsvar på oromo:
Waggoota muraasaaf afaan Oromoo barachaan ture, hedduu itti gammadeera. Bara dhufu garuu afaan haaraa tokko dabalataan barachuu barbaada — afaan Arabaati.
Afaan Arabaa barachuu kan barbaaduf sababoota hedduutu jira. Tokkoffaa, biyyoonni Arabaa hedduu waan jiraniiif imalaa fi daldalaafs na gargaara. Lammaffaa, afaan baay'ee bareedduu fi seenaa dheeraa qabudha.
Afaan kana barachuuf tooftaalee adda addaa nan fayyadama: kutaa afaanii mana barumsaatti nan galmaa'a, appii bilbilaa nan fayyadama, akkasumas viidiyoo YouTube dhaggeeffachuu fi hiriyyoota Arabaa waliin haasa'uudhaan nan shaakala.
Tips: Svar klart på alle tre spørsmålene. Hold deg innenfor 60–80 ord.
Oppgave 6 – Valg av plakat (120–150 ord)
Oppgave: Du har kjøpt en ny plakat til rommet ditt. Valget stod mellom to plakater. Skriv en tekst der du forteller hvilken plakat du valgte og hvorfor, og hvorfor du ikke valgte den andre.
Eksempelsvar på oromo:
Poostarrii haaraa kutaa koo keessatti fannisuu barbaadeen dukkaanatti deeme. Poostarriiwwan lama gidduu filachuu qaba ture: tokko suuraa uumama — tulluufi laga bareedaa kan agarsiisuufi, kan biraa suuraa magaalaa guddoo halkan ibsamtuu turte.
Ani poostarrii uumamaa kan filadhe. Sababni isaas, ani uumama hedduu nan jaallata. Tulluufi lagni bareedaan kun yeroo ilaalu nagaa fi tasgabbiin natti dhagahama. Halluu magariisaa fi cuquliisni kan irratti mul'atan kutaa koo keessatti haala gaarii fi boqonnaa uumu. Yeroo hojii mana barumsaa hojjechaa jiruu yoon ol ilaale, sammuu koo boqochiisee xiyyeeffannoo koo deebisa.
Poostarrii magaalaa kan hinfilanne sababni isaas, yeroo hunda magaalaa guddoo keessan jiraadha — wanti haaraan natti hinfakkaatu. Akkasumas halluu fi ibsaan halkan magaalaa irra jiru kutaa hirribaa keessatti na jeeqa. Bakka ciisichaatti wanti uumamaa fi tasgabbaa'aa ta'e caalmaatti naaf ta'a.
Tips: Argumenter tydelig for ditt valg og forklar også hvorfor du ikke valgte den andre plakaten. Hold deg innenfor 120–150 ord.
Oppgave 7 – Du fyller 18 år (170–200 ord)
Oppgave: Du fyller 18 år! Skriv en tekst der du svarer på: Hvilke nye muligheter åpner seg når du blir myndig? Hva var fint med å være barn? Hva tror du blir mest utfordrende med å være voksen?
Eksempelsvar på oromo:
Waggaa 18 guutuun jireenya koo keessatti yeroo addaa fi barbaachisaa ta'edha. Carraaleen haaraan hedduu naaf banamu! Jalqabarratti, konkolaataa oofuu nan danda'a — kunis bilisummaa guddaa naaf kenna. Filannoo biyyaa irratti hirmaachuudhaan sagalee koo nan kennuu danda'a. Akkasumas hojii argachuufi qarshii koo ofiin bulchuun nan danda'ama. Murtoo jireenya koo ofiin murteessuu nan danda'a.
Garuu ijoolummaa koo yeroo yaadadhu wantoota hedduu gaarii turan. Yeroo sana dhiphina tokkollee hinqabu ture. Hojiin mana barumsaa qofa yaaddoo koo ture. Maatiin koo waan hundaa naaf qopheessu ture — nyaata, uffata, maallaqa. Hiriyyoota koo waliin guyyaa guutuu taphachuu dandeenya ture. Itti gaafatamummaan xiqqaa ture, jireenyi salphaa ture.
Wanti guddaan na yaaddessuu danda'u itti gaafatamummaa guddaadha. Kiiraa manaa, nyaataafi baasii jireenyaa ofiin kaffaluun salphaa akka hintaane nan beeka. Yeroo koo sirritti qindeessuun rakkisaa ta'uu danda'a — hojii, barumsaa fi jireenya hawaasummaa waliin deemsiisuu qaba. Akkasumas murtoo dogoggoraa yoo murteesse, ofiin itti gaafatamaa ta'uun na yaaddessa. Haa ta'u malee, guddachuun carraa fi muuxannoo haaraa waan fiduuf gammachuudhaan simachuuf qophiidha!
Tips: Teksten skal dekke alle tre spørsmålene med gode refleksjoner. Vær personlig og bruk konkrete eksempler. Hold deg innenfor 170–200 ord.