Eksamen: PSP5902 | Semester: Høst 2025 | Varighet: 5 timer
Vekting: Lesing ca. 25 % | Skriving ca. 75 %
| Spørsmål | Riktig svar | Begrunnelse |
|---|---|---|
| 1. Hva er årsaken til at folk misbruker mobilen? | هەڵەی پەروەردەی خێزان و نهبوونی ھۆشیاری کەسەکانی کۆمەڵگە (Feil i familieoppdragelse og mangel på bevissthet) | Teksten sier at årsaken er «ههڵهی پەروەردە لە ناو خێزان» og «نهبوونی ھۆشیاری». |
| 2. Hvor kan man registrere klage ved trakassering? | لە نووسینگەکانی نەھێشتنی تاوان (På kriminalitetsforebyggende kontorer) | Teksten sier «لە ڕێگەی نووسینگەکانی نەھێشتنی تاوانهوه سکاڵا تۆمار بکات». |
| 3. Hvor ble lov nr. 6 fra 2008 vedtatt? | لە پەرلەمانی کوردستان (I Kurdistans parlament) | Teksten sier «لە پەرلەمانی کوردستان دەرچووه». |
| 4. Hvem kan offentliggjøre statistikk om straffede? | دادگاکان (Domstolene) | Teksten sier «تەنها دادگاکان دەتوانن ئەو ئامار و ژمارانە بڵاو بکەنەوە». |
| 5. Via 119 kan man kontakte hvem? | پۆلیس (Politiet) | Teksten sier man kan ringe 119 for å kontakte politiet. |
| 6. Hva er straffen ifølge lov nr. 6 fra 2008? | بۆ ماوەی شەش مانگ هەتا پێنج ساڵ زیندانی دەکرێت (6 mnd til 5 års fengsel) | Teksten sier «شەش مانگ هەتا پێنج ساڵ سزا دەدرێت». |
| 7. Har straffeloven ført til reduksjon i misbruk? | هێشتا نەتوانراوە ببێتە ھۆی کەمکردنەوەی خراپ بەکارهێنانی ئامێرەکانی پەیوەندیگرتن (Har ennå ikke klart å redusere misbruket) | Offiseren Khanda Aziz sier at loven ennå ikke har lykkes i å redusere misbruket. |
| Påstand | Svar | Begrunnelse |
|---|---|---|
| 1. Mange mister venner på grunn av sykdom. | هەڵەیە (Usant) | Teksten nevner ikke sykdom. Den nevner flytting, studier og nye venner. |
| 2. Amerikanske forskere fant at familie gjør deg lykkeligere enn venner. | هەڵەیە (Usant) | Teksten sier det motsatte: venner gjør deg lykkeligere enn familie («هاوڕێ لە خێزان زیاتر دڵت خۆش دەکات»). |
| 3. Ifølge teksten er det å lytte viktigere enn å snakke. | ڕاستە (Sant) | Teksten sier: «گرنگە مرۆڤ چەندە قسە دەکات، زیاتر لەوە گوێ بۆ بەرامبەرەکەی ڕابگرێت». |
| 4. Hvis du er ærlig, mister vennen din tilliten til deg. | هەڵەیە (Usant) | Teksten sier det motsatte: ærlighet gir mer tillit («متمانەت لای هاوڕێکەت زیاتر دەبێت»). |
| 5. 323 000 fra hele verden deltok i undersøkelsen. | ڕاستە (Sant) | Teksten sier «٣٢٣ هەزار کەس لە ٩٩ وڵاتەوە». |
| 6. Overbærenhet er en egenskap for varig vennskap. | ڕاستە (Sant) | Teksten sier «لێبووردەیی یەکێکە لە تایبەتمەندییەکانی هاوڕێیەتی بەردەوام». |
| 7. Du bør se vennens liv fra ditt eget perspektiv. | هەڵەیە (Usant) | Teksten sier det motsatte: du bør se fra vennens perspektiv, ikke ditt eget. |
| 8. Å være pålitelig betyr at vennen din alltid veileder deg. | هەڵەیە (Usant) | Teksten sier «جێی متمانە بوون بە مانای ئەوە نایەت کە هاوڕێکەت هەموو کات ڕێنماییت بکات». |
| 9. Overbærenhet betyr å tilgi vennen og ikke bære nag. | ڕاستە (Sant) | Teksten sier å tilgi og ikke bære nag: «بیبەخشیت و ڕق و کینە بەکارنەهێنیت». |
لە سەردەمی ئێستادا، گەنجان زۆرتر لە جاران ناوەڕۆکی تایبەتی خۆیان لە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکاندا بڵاو دەکەنەوە. ئەوان وێنەی ڕۆژانەیان، هەستەکانیان و تەنانەت ئەزموونی ناخۆشی ڕابردووشیان هاوبەش دەکەن.
هۆکاری ئەوەی گەنجان ناوەڕۆکی تایبەتی بڵاو دەکەنەوە ئەوەیە کە دەیانەوێت هەست بە پشتیوانی و تێگەیشتن بکەن لەلایەن هاوتەمەنەکانیانەوە. هەروەها هەندێک جار بۆ ئەوەیە کە پەسەند و لایکی زیاتر وەربگرن.
سوودی ئەوەیە کە دەتوانن هەست بکەن تەنها نین و کەسانی تر هەن کە هەمان ئەزموونیان هەبووە. بەڵام زیانەکانی زۆرن. بۆ نموونە، بڵاوکردنەوەی زانیاری تایبەتی دەتوانێت ببێتە هۆی هەراسانکردن. هەروەها ئەو زانیاریانە هەتاهەتایە لە ئینتەرنێتدا دەمێننەوە و دەکرێت لە داهاتوودا کاریگەری نێگەتیڤ لەسەر ژیانی کەسەکە دابنێت.
بە بۆچوونی من، هەرگیز نابێت زانیاری وەک ناونیشانی ماڵ، ژمارەی تەلەفۆن و وێنەی تایبەتی زۆر بڵاوبکرێتەوە. ڕێز لە نهێنییەکانی خۆمان و کەسانی ترمان بگرین.
بابەتی هاوڕێیەتی بابەتێکی زۆر گرنگە کە هەموومان پەیوەندیمان پێوەیە. بۆ من، هاوڕێی باش ئەو کەسەیە کە لە کاتی خۆشی و ناخۆشیدا لەگەڵت بمێنێتەوە. هاوڕێی باش ڕاستگۆیە، گوێ بۆ قسەکانت دەگرێت و هەرگیز ڕازەکانتی بۆ کەسانی تر نابێژێتەوە.
من لە ڕێگەی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانەوە و پەیامی مۆبایلەوە پەیوەندیم لەگەڵ هاوڕێکانم دەگرم. پێم وایە لە داهاتوودا تەکنەلۆژیا هێشتا زیاتر دەبێتە ئامرازی پەیوەندی گرتن، بەڵام گرنگە کە کۆبوونەوەی ڕووبەڕووش نەگوێزینەوە.
گەورەترین ئاستەنگەکانی هاوڕێیەتی لە سەردەمی ئێستادا ئەوەیە کە خەڵکی زۆر سەرقاڵی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکانن و کەمتر کاتیان بۆ هاوڕێکانیان دەمێنێتەوە. هەروەها ژیانی خێرا و گۆڕینی شوێنی ژیان و کار دەبنە هۆی ئەوەی هاوڕێکان لە یەکتری دوور بکەونەوە. پێویستە هەمیشە هەوڵ بدەین هاوڕێیەتییەکانمان بپارێزین.
من بەتەواوی لەگەڵ ئەم وتەیەدام کە هاوڕێیەتی پێویستی بە کار و هەوڵە. هاوڕێیەتی تەنها بە ناسینی یەکتری دەست پێناکات، بەڵکو پێویستی بە پاراستن و خەمخواردنی بەردەوام هەیە.
لە ئەزموونی خۆمدا، ئەو هاوڕێیانەی کە بەردەوام بوون ئەوانەن کە هەردوولامان هەوڵمان داوە پەیوەندییەکەمان بپارێزین. هەندێک جار پێویست بوو لە یەکتری داوای لێبووردن بکەین و لەسەر کێشەکانمان قسە بکەین.
لە هەمان کاتدا، لە ژیانمان دەبینین کە هاوڕێیەتییەکان دەگۆڕێن. ئەمەش سروشتییە چونکە ئێمە خۆمان دەگۆڕین. ئەو هاوڕێیانەی کە دەیانەوێت لەگەڵ ئەم گۆڕانکارییانەدا بمێننەوە، پێویستیان بە هەوڵ و کارە. هەربۆیە هاوڕێیەتی وەک باخچەیەکە کە ئەگەر ئاوی نەدەیتێ، وشک دەبێت.
| Posisjon | Riktig ord | Forklaring |
|---|---|---|
| 1 | مرۆڤ (mennesket) | Menneskets natur er skapt slik at vi tenker forskjellig. |
| 2 | دەگرێت (tar/har opphav) | Forskjellene har opphav i oppvekstmiljø og erfaring. |
| 3 | دەردەخات (bringer fram/beriker) | Forskjellene beriker menneskelivet. |
| 4 | دەبێت (blir/lykkes) | Forskjellen lykkes når toleranse og respekt er grunnlaget. |
| 5 | خۆت (deg selv) | «Sett deg selv i den andres sted» - empati. |
| 6 | یان (eller) | Tristhet «eller» glede. |
| 7 | بپارێزین (bevare) | Hvordan kan vi bevare vennskap og relasjoner. |
| 8 | نێوانماندایە (mellom oss) | Respektere forskjellen som er mellom oss. |
| 9 | هاوڕێیەکەت (vennen din) | Du kan være uenig med vennen din. |
| 10 | لە یەکتری (fra hverandre) | Dialog for å lære fra hverandre. |
| 11 | لە (fra) | Evne til å lytte fra den andre personen. |
| 12 | زیاتر دەبێت (øker) | Fredelig sameksistens øker i samfunnet. |
| 13 | بخوێنینەوە (å lese) | Lese livshistorier til ulike suksessrike mennesker. |
| 14 | بووین (ble/har blitt) | Når vi har lært å praktisere begge deler. |
هەموومان لە ژیانمان بارودۆخی ناکۆکیمان لەگەڵ کەسانی تر هەبووە. دوایین جار کە ئەمەم بەسەرهات لەگەڵ هاوڕێیەکم بوو سەبارەت بە بابەتی بەکارهێنانی تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان.
من پێم وابوو کە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان کاریگەریی نێگەتیڤیان هەیە لەسەر ژیانی گەنجان و کاتی زۆر لەدەست دەچێت. بەڵام هاوڕێکەم پێی وابوو کە تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان ئامرازێکی گرنگن بۆ فێربوون و پەیوەندی گرتن و بێ ئەوان ژیان سەختتر دەبێت.
ئێمە بۆ ماوەیەکی زۆر لەسەر ئەم بابەتە گفتوگۆمان کرد. لە کۆتاییدا هاتینە ئەو ئەنجامەی کە هەردوومان ڕاستمان لە هەندێکی لایەنەکانەوە بوو. تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان هەم سوود و هەم زیانیان هەیە و گرنگترین شت ئەوەیە چۆن بەکاریان دەهێنین.
لە ئەزموونم فێربووم کە بۆ مامەڵەکردن لەگەڵ ناکۆکییەکان پێویستە چەند هەنگاوێک ببرێتەوە. سەرەتا گرنگە بە ئارامی گوێ بۆ لایەنی بەرامبەر بگریت و هەوڵ بدەیت تێی بگەیت. دووەم، پێویستە بەبێ تووڕەبوون بۆچوونی خۆت ڕوون بکەیتەوە. سێیەم، هەوڵ بدە خاڵە هاوبەشەکان بدۆزیتەوە لە نێوان بۆچوونەکاندا.
لە کۆتاییدا، ناکۆکی هەمیشە شتێکی خراپ نییە. ئەگەر بە ڕێزەوە مامەڵەی لەگەڵ بکرێت، دەتوانێت ببێتە دەرفەتێک بۆ فێربوون و بەهێزتر کردنی پەیوەندییەکان.