Eksamen: PSP5902 | Semester: Vår 2025 | Varighet: 5 timer
Vekting: Lesing ca. 25 % | Skriving ca. 75 %
| Spørsmål | Riktig svar | Begrunnelse |
|---|---|---|
| 1. Erbil er et viktig reisemål for turister fra hvilke områder? | ناوەڕاست و باشووری عێراق (Sentral- og Sør-Irak) | Teksten sier at turister fra «پارێزگاکانی ناوەڕاست و باشووری عێراق» besøker Kurdistan-regionen. |
| 2. Hvor ofte reiser Iman Omars familie til Erbil? | هەموو ساڵێک (Hvert år) | Teksten sier «هەموو ساڵێک» (hvert år). |
| 3. Hvor er det billigst å handle? | لە بازاڕی قەیسەری (I Qaysari-basaren) | Teksten sier prisene der er «هەرزانترە» (billigere) enn i supermarkedene. |
| 4. Hvor ligger Ishtar-tempelet? | ژێر قەڵای هەولێر (Under Erbil-borgen) | Teksten sier at tempelet «کەوتۆتە ژێر ئەو قەڵایە» (ligger under borgen). |
| 5. Hva skjedde i 2014? | قەڵای هەولێر وەک شوێنێکی میراتی جیهانی مرۆڤایەتی لە UN تۆمار کرا (Erbil-borgen ble registrert som verdensarv i FN) | Direkte fra teksten: i 2014 ble borgen registrert som verdensarv. |
| 6. Hvor mange turister besøkte Kurdistan under Ramadan? | ٣٨٠ هەزار (380 000) | Nader sier «نزیکەی ٣٨٠ هەزار گەشتیار» (ca. 380 000 turister). |
| 7. Hvem er Muhammad Samir? | ڕێبەری گەشتیاری (Turistguide) | Teksten beskriver ham som «ڕێبەری گەشتیارییە لە هەولێر» (turistguide i Erbil). |
| Påstand | Svar | Begrunnelse |
|---|---|---|
| 1. Juks finnes bare i noen samfunn og ikke i Kurdistan. | هەڵەیە (Usant) | Teksten sier at juks finnes i alle samfunn, men i ulik grad. |
| 2. Juks er mest utbredt på universitet/høyskole. | هەڵەیە (Usant) | Teksten sier det er mest utbredt i videregående skole (ئامادەیی), ikke universitet. |
| 3. I Chamchamal i 2024 ble 8 personer pågrepet for forsøk via mobil. | هەڵەیە (Usant) | Det var 11 personer (یازدە کەس), ikke 8, og de brukte små ørepropper (سەماعە), ikke mobil. |
| 4. Etter 2019 har andelen juks i Kurdistan gått ned. | ڕاستە (Sant) | Teksten sier «لەدوای ساڵی ٢٠١٩ وە ڕێژەی گزیکردن لە کوردستان کەم بۆتەوە». |
| 5. Elevene kjøpte ørepropper i Majidi Mall. | هەڵەیە (Usant) | Teksten sier de kjøpte dem på nett (ئۆنلاین), ikke i en mall. |
| 6. Utdanningsdepartementet øker antall inspektører og øker avstanden mellom elever. | ڕاستە (Sant) | Direkte fra teksten. |
| 7. Internett stenges i to dager for å hindre juks. | هەڵەیە (Usant) | Teksten sier 4 timer (چوار کاتژمێر), ikke to dager. |
| 8. Elev som tas i juks, utestenges i to år. | ڕاستە (Sant) | Teksten sier «تا دوو ساڵ ڕێگەى پێنادرێت» (opptil to års utestengelse). |
| 9. Ansatte i utdanningsdepartementet som lekker spørsmål, mister ikke jobben men fengsles i to år. | هەڵەیە (Usant) | Teksten sier de både mister jobben OG fengsles i seks år. |
من زۆر لەگەڵ بۆچوونی هانسدام. گەشتکردنی بەرپرسیارانە زۆر گرنگە بۆ پاراستنی ژینگە و کولتووری وڵاتەکانی تر. کاتێک فێری زمانی وڵاتەکەی تر دەبین و خۆمان لە کولتوورەکەیدا دەناسێنین، ئەوا ئەزموونی گەشتکردنەکە دەوڵەمەندتر دەبێت و ڕێزیشمان لە خەڵکەکە دەگرین.
لە هەمان کاتدا تێدەگەم بۆچی سۆفی وا بیر دەکاتەوە. گەنجان زۆرجار خەریکی خوێندن و کارن و دەیانەوێت لە پشوودا ئارام بن. بەڵام پێویستە ئەوەش بزانین کە گەشتکردنی بێبەرپرسیارانە دەتوانێت زیانی گەورە بگەیەنێتە ژینگە و کولتوورەکان.
لە گەشتیارانی وڵاتی نەرویج چاوەڕێی ئەوە دەکەم کە ڕێزی سروشتمان بگرن و پاشماوەکانیان بە شێوەیەکی دروست فڕێ بدەن. هەروەها باشە کەمێک لە مێژوو و کولتووری نەرویج بزانن و لەگەڵ خەڵکی شوێنەکە بە ڕێزەوە مامەڵە بکەن.
مامۆستای بەڕێز،
من دەمەوێت لەبارەی بابەتێکی گرنگەوە ئاگادارتان بکەمەوە. لە تاقیکردنەوەی دوایی، یەکێک لە هاوپۆلەکانم گزی کرد بە بەکارهێنانی مۆبایل. ئەو لە ژێر مێزەکەی مۆبایلەکەی شاردبووەوە و وەڵامەکانی لێوە دەنووسییەوە.
دەزانم کە ئەمە بابەتێکی ناخۆشە، بەڵام پێم وایە گرنگە هەمووان هەمان دەرفەت و دادپەروەری هەبێت. ئەگەر کەسێک بە گزیکردن نمرەی باش وەربگرێت، ئەوا ئەوە دادپەروەرانە نییە بۆ ئەوانەی کە بە ڕاستی و هەوڵی خۆیان تاقیکردنەوەکەیان کردووە.
پێشنیاری من ئەوەیە کە لە داهاتوودا مۆبایلەکان پێش دەستپێکردنی تاقیکردنەوەکان کۆبکرێنەوە و هاوکات چاودێری زیاتر لە هۆڵەکانی تاقیکردنەوەدا هەبێت.
سوپاس بۆ کاتتان،
لە ژیاندا بارودۆخە جۆراوجۆرەکان هەن کە پێویستە بڕیار بدەین ئایا گوتنی ڕاستییەکە دروستە یان نا. هەندێک کات پێویستە بڵێین و هەندێکی تر باشترە بێدەنگ بین.
بۆ نموونە، ئەگەر ببینم کەسێک لە قوتابخانەدا هەراسانکردنی هاوقوتابییەکی تر دەکات، پێم وایە پێویستە حتمەن بڵێم و مامۆستاکان ئاگادار بکەمەوە. لەبەر ئەوەی بێدەنگ بوون لەبەرامبەر هەراسانکردن واتە ڕازیبوون بەوە و دەتوانێت زیانی گەورەتر بگەیەنێت.
بەڵام لە لایەکی ترەوە، ئەگەر هاوڕێیەکم لەبارەی نهێنییەکی تایبەتی خۆی قسەی لەگەڵ کردبێت و ئەو نهێنییە زیانی بۆ کەس نەبێت، ئەوا پێم وایە باشترە نهێنییەکەی بپارێزم و نەیبڵێم. متمانەی نێوان هاوڕێکان زۆر گرنگە و پێویست ناکات بۆ هەر بابەتێک پەردەی نهێنییەکان هەڵبگرین.
کورتە قسە، گرنگترین شت ئەوەیە کە ببینین ئایا بێدەنگ بوون زیانی بۆ کەسێک هەیە یان نا.
| Posisjon | Riktig ord | Forklaring |
|---|---|---|
| 1 | کەس (person) | «Noen personer» - passer i konteksten om folk som tror på falske nyheter. |
| 2 | سێ (tre) | «Tre av fire amerikanere» - statistikk fra Ipsos. |
| 3 | لە (i/fra) | Preposisjon: har representanter i 80 land. |
| 4 | بیست (tyve) | Hvert intervju tar tyve minutter. |
| 5 | مرۆڤی (menneskets/menneske) | Drives av «hvite mennesker» med ekstreme holdninger. |
| 6 | سەرۆک (president) | President Barack Obama. |
| 7 | ڕەشپێستن (er svarte/mørkhudede) | Kontekst: fordi de er svarte. |
| 8 | گوتی (sa) | Trump «sa» i en tale. |
| 9 | دەگیرێت (rettes mot/kritiseres) | Kritikk rettes mot Facebook og Zuckerberg. |
| 10 | هەواڵی (nyhets-/nyhet) | Virkningen av falske nyheter. |
| 11 | ماوەی (perioden) | I løpet av de siste tre månedene. |
| 12 | ساڵی (året) | I året 2012. |
| 13 | کوڕێکی (en gutt) | En jente og en gutt danser. |
| 14 | بچووکی (liten) | En liten by i Nederland. |
| 15 | دەستی (hånden/ingen) | «Ingen forsvarte» Shirzad. |
لە دونیای ئەمڕۆدا، شوێنپێکردنی هەواڵەکان بووەتە بەشێکی گرنگی ژیانمان. من کەسێکم کە ڕۆژانە هەواڵەکان شوێن دەکەوم و بە گرنگییەوە سەیری ئەوە دەکەم کە لە دەوروبەرم و لە جیهاندا چی ڕوودەدات.
بە بۆچوونی من، زۆر گرنگە کە ئێمە خۆمان لەبارەی بابەتە جیهانییەکانەوە ئاگادار بکەین، وەک گۆڕانکارییەکانی کەشوهەوا، دۆخی مافی مرۆڤ و پرسی ئاشتی و شەڕ. ئەمانە بابەتانەن کە ڕاستەوخۆ کاریگەری لەسەر ژیانی هەموومان دەکەن. لە هەمان کاتدا، پێم وایە زۆر جار زیاتر لەوەی پێویستە زانیاری لەبارەی ژیانی تایبەتی کەسانی بەناوبانگەوە وەردەگرین و ئەمەش کاتمان بەفیڕۆ دەدات.
من زیاتر لە ڕێگەی ماڵپەڕە هەواڵییە بەناوبانگەکانەوە وەک بی بی سی و ڕوودا هەواڵەکان دەخوێنمەوە. هۆکاری ئەوەی ئەم سەرچاوانە هەڵدەبژێرم ئەوەیە کە بەناوبانگ و متمانەپێکراون و هەوڵ دەدەن هەواڵەکان بە وردی و بێلایەنانە بڵاو بکەنەوە. هەروەها تۆڕە کۆمەڵایەتییەکان بەکاردەهێنم، بەڵام هەمیشە هەوڵ دەدەم هەواڵەکان لە چەند سەرچاوەیەکەوە پشتڕاست بکەمەوە.
هەڵبژاردنی سەرچاوەی هەواڵ زۆر گرنگە لەبەر ئەوەی هەواڵی درۆ و ناڕاست دەتوانێت بۆچوونی خەڵک بگۆڕێت و کاریگەریی خراپ لەسەر کۆمەڵگە دابنێت. ئەگەر بە هەواڵی درۆ بڕوا بکەین، ئەوا دەکرێت بڕیارە هەڵەکان بدەین یان ڕقمان لە کەسانی بێتاوان ببێتەوە. هەربۆیە پێویستە هەمیشە سەرچاوەکانمان بپشکنین و هەواڵەکان لە سەرچاوەی جۆراوجۆرەوە بخوێنینەوە تا بتوانین بە وردی بیر بکەینەوە و بڕیاری دروست بدەین.