Om løsningsforslaget: Dette er veiledende løsningsforslag laget av eksamenssett.no. Husk at det finnes mange gode måter å løse oppgavene på, spesielt skriveoppgavene.
Løsningsforslag – Polsk Nivå II Høst 2024
Eksamen: FSP6332 / PSP5912 | Semester: Høst 2024 | Varighet: 4 timer
Vekting: Lesing ca. 35 % | Skriving ca. 65 %
Lesing
Oppgave 1 – Sant/usant/ikke nevnt: Matsvinn i julen
Oppgave: Les teksten «Ile jedzenia wyrzucamy po świętach?» (Hvor mye mat kaster vi etter jul?) og vurder om 8 påstander er sanne, usanne eller ikke nevnt i teksten.
Svar:
| Påstand | Svar | Forklaring |
|---|
| 1. Matsvinn i julen er ikke bare et problem i Polen. |
Sant |
«Marnowanie jedzenia w okresie świątecznym to globalny problem» – matsvinn i julen er et globalt problem. |
| 2. Over 50 % av julematen havner i søppeldunken. |
Sant |
«Ponad połowa świątecznego jedzenia ląduje w koszu» – mer enn halvparten av julematen havner i søpla. |
| 3. Matsvinn i julen er et problem i både rike og fattige familier. |
Teksten gir ikke svar |
Teksten nevner ikke forskjeller mellom rike og fattige familier. |
| 4. De fleste er ikke klar over at de forbereder for mye mat til julen. |
Usant |
«Większość z nas doskonale zdaje sobie sprawę z tego, że przygotowuje za dużą ilość jedzenia» – de fleste er fullt klar over at de lager for mye mat. |
| 5. Vi bør lage en handleliste for å handle mer bevisst til jul. |
Teksten gir ikke svar |
Teksten nevner «bevisste innkjøp» og å kjøpe mindre, men sier ikke noe spesifikt om handleliste. |
| 6. Kjøttretter kan oppbevares i fryseboksen i over et halvt år. |
Usant |
«Potrawy mięsne możemy przechowywać w zamrażarce przez 4-6 miesięcy» – 4–6 måneder, altså opptil et halvt år, ikke over. |
| 7. Å dele maten vår med andre kan være en god løsning for å unngå matsvinn. |
Sant |
Teksten omtaler foodsharing som en god løsning: «dzielimy się z tym rodziną i sąsiadami». |
| 8. I de største byene i Polen finnes det matutdelingssentre. |
Teksten gir ikke svar |
Teksten sier «w niektórych miastach» (i noen byer), men spesifiserer ikke at det er de største byene. |
Oppgave 2 – Kobling: Tekst og bilde om kosthold
Oppgave: Les fire tekster om kosthold og koble tre av dem til riktig bilde. Ett bilde viser hjemmelaging, ett viser en markedshall med frukt/grønnsaker, og ett viser en hjemmelaget kake. Én tekst passer ikke til noen av bildene.
Svar:
| Tekst | Nøkkelpunkt | Bilde |
|---|
| Tekst 1 |
Variert kost, elsker søtsaker, lager hjemmelagde bakevarer for familien. |
Bilde 3 – hjemmelaget kake med melis |
| Tekst 2 |
Vegetarianer, erstatter kjøtt med belgfrukter, klarer ikke å bake hjemme, kjøper søtsaker i butikken. |
Ingen match – passer ikke til noen av bildene |
| Tekst 3 |
Variert kost, velger frukt fremfor søtsaker, kjøper frukt på markedshallen. |
Bilde 2 – markedshall med frukt og grønnsaker |
| Tekst 4 |
Variert kost, liker restauranter men har ikke råd, lager mat hjemme, elsker å lage mat til familien i høytiden. |
Bilde 1 – hjemmelaging i gryter |
Oppgave 3 – Innsettingsoppgave: Måltider og deres navn
Oppgave: Les teksten «Dlaczego w niektórych krajach na obiad mówi się lunch, a na kolację obiad?» og sett inn 20 ord på riktig plass. Alle ordene skal brukes.
Svar:
- jeszcze – «Jest jeszcze drugie śniadanie i podwieczorek» (det finnes også andre frokost og ettermiddagssnack).
- co – «Kiedy jemy co?» (Når spiser vi hva?).
- i – «obiad i kolacja» (middag og kveldsmat).
- je – «nie jadał ani nie je brunchów» (verken spiste eller spiser bruncher – presens).
- a – «między lunchem a obiadem» (mellom lunsj og middag – «między... a...»).
- one – «w czasie których są one spożywane» (i den tiden de blir spist).
- od – «od godziny 10 do 12» (fra klokken 10 til 12).
- już – «jemy już brunch» (vi spiser allerede brunch).
- jemy – «że jemy nie tylko produkty śniadaniowe» (at vi spiser ikke bare frokostprodukter).
- ale – «ale możemy sobie pozwolić» (men vi kan unne oss).
- coś – «na coś typowo obiadowego» (noe typisk middagsmat).
- to – «Lunch to lekki posiłek» (Lunsj er et lett måltid).
- jest – «Obiad jest to główny posiłek» (Middag er det viktigste måltidet).
- go – «je się go między 12 a 17» (man spiser det mellom 12 og 17).
- on – «składa się on z dwóch dań» (det består av to retter).
- który – «podwieczorek, który jemy między 14.30 a 18» (ettermiddagssnacken, som vi spiser mellom 14.30 og 18).
- która – «o kolacji, która jest ostatnim posiłkiem» (om kveldsmaten, som er det siste måltidet – «kolacja» er hunkjønn).
- do – «ograniczam się do tych czterech posiłków» (jeg begrenser meg til de fire måltidene).
- które – «podjadania w ciągu dnia, które nosi nazwę podjadania» (snacking i løpet av dagen, som kalles snacking – «podjadanie» er intetkjønn).
- albo – «brunche albo lunche?» (bruncher eller luncher?).
Oppgave 4 – Rullegardin: Overvekt blant barn og unge
Oppgave: Les teksten «Otyłość dzieci i młodzieży poważnym problemem globalnym» (Overvekt blant barn og unge er et alvorlig globalt problem) og velg riktig ord fra rullegardinmenyene (20 luker).
Svar:
- otyłości – «Problem otyłości i nadwagi» (problemet med overvekt – genitiv etter «Problem»).
- dotyka – «otyłość dotyka przeciętnie jednego na trzech chłopców» (overvekt rammer gjennomsnittlig én av tre gutter).
- jedną – «jedną na pięć dziewczynek» (én av fem jenter – akkusativ hunkjønn).
- sześciu – «w wieku od sześciu do dziewięciu lat» (i alderen fra seks til ni år – genitiv etter «od»).
- liczby – «ze wzrostem liczby zachorowań» (med økning i antall sykdomstilfeller).
- miało – «12 milionów dzieci będzie miało» (12 millioner barn vil ha – intetkjønn «dzieci»).
- u – «a u 38 milionów dojdzie do stłuszczenia» (og hos 38 millioner vil det oppstå fettlever).
- przyczyn – «Wśród głównych przyczyn otyłości» (blant de viktigste årsakene til overvekt – genitiv flertall).
- napoje – «Słodzone napoje oraz posiłki typu fast-food» (søte drikker og hurtigmat).
- słodzonego – «wypijanie szklanki słodzonego napoju» (å drikke et glass søtet drikke – genitiv).
- ilość – «Zbyt mała ilość warzyw i owoców» (for liten mengde grønnsaker og frukt).
- jadło – «38 procent nastolatków jadło codziennie owoce» (38 prosent av ungdommene spiste daglig frukt – intetkjønn med prosent).
- wiekiem – «Aktywność fizyczna spada z wiekiem» (fysisk aktivitet synker med alderen – instrumentalis).
- właściwy – «właściwy poziom aktywności to 60 minut» (riktig aktivitetsnivå er 60 minutter).
- ludzie – «Młodzi ludzie spędzają» (unge mennesker tilbringer).
- przed – «spędza przed ekranem komputera» (tilbringer foran dataskjermen).
- górę – «poszybowały w górę» (skjøt i været – «w górę» = oppover).
- tradycyjną – «ze spadkiem zainteresowania tradycyjną telewizją» (med synkende interesse for tradisjonelt TV).
- większość – «większość młodych ludzi nie wyrasta z problemu» (de fleste unge vokser ikke fra problemet).
- wagą – «problemy z wagą w wieku dorosłym» (vektproblemer i voksen alder – instrumentalis etter «z»).
Skriving
Oppgave 5 – Melding om ungdomsklubb (80–100 ord)
Oppgave: Du så en plakat for en ungdomsklubb på vei hjem. Skriv en melding til en venn der du oppsummerer plakaten, forteller hvorfor du vil gå dit og hva du vil gjøre der, og spør om vennen vil bli med.
Tips: Plakaten forteller om et gratis ungdomstilbud (13–19 år) med bordtennis, biljard, gamingrom, musikkstudio, PlayStation, Nintendo og brettspill. Åpent tirsdager/onsdager 15–21 og annenhver fredag 17–22. Gaming og musikkstudio kun fredager 20–22.
Eksempelsvar:
Cześć Marek! Dzisiaj wracając ze szkoły zobaczyłem super plakat. W naszym mieście otworzyli dom kultury dla młodzieży! To darmowy klub dla osób w wieku 13–19 lat. Wystarczy przyjść i automatycznie zostaje się członkiem.
Mają tam mnóstwo fajnych rzeczy: bilard, tenis stołowy, gry planszowe, PlayStation i Nintendo! A najlepsze jest to, że w każdy drugi piątek od 20 do 22 można korzystać z pokoju do gier komputerowych i studia muzycznego.
Chciałbym pójść tam w piątek, bo chcę zobaczyć studio muzyczne i pograć na komputerze. Pójdziesz ze mną? Moglibyśmy się spotkać o 19 przed wejściem. Co ty na to?
Oppgave 6 – To e-poster om en bok (170–200 ord totalt)
Oppgave: Du har sett en reklame for en dyr bok du vil lese.
A: Skriv en e-post til skolebibliotekaren der du forteller om boken, prisen, hvorfor du vil lese den, og gir to grunner til at boken bør være tilgjengelig på biblioteket.
B: Skriv bibliotekarens svar til deg.
Tips:
- Bruk formelt/høflig språk i e-posten til bibliotekaren
- Velg en bok du «kjenner til» og beskriv den kort
- Gi gode grunner: f.eks. at boken er relevant for pensum, at mange elever er interessert
- Bibliotekarens svar kan være positivt eller negativt med begrunnelse
Eksempelsvar:
A: E-post od Alexa do bibliotekarza
Szanowna Pani,
Piszę, ponieważ chciałbym zaproponować zakup książki do naszej szkolnej biblioteki. Chodzi o książkę „Wiedźmin" Andrzeja Sapkowskiego. Książka kosztuje 120 złotych, więc jest dość droga i nie stać mnie na jej samodzielny zakup.
Chciałbym przeczytać tę książkę, ponieważ interesuje mnie polska literatura fantasy, a „Wiedźmin" jest jedną z najsłynniejszych polskich książek na świecie. Uważam, że ta książka powinna być dostępna w bibliotece z dwóch powodów. Po pierwsze, jest to ważne dzieło polskiej literatury, które może zainteresować wielu uczniów. Po drugie, możemy ją wykorzystać na lekcjach języka polskiego do dyskusji o literaturze.
Z poważaniem,
Alex
B: Odpowiedź bibliotekarza
Drogi Alexie,
Dziękuję za Twoją propozycję! To świetny pomysł. „Wiedźmin" to rzeczywiście bardzo popularna i ważna książka. Zamówiłam ją i powinna być dostępna w naszej bibliotece za około dwa tygodnie. Poinformuję Cię, kiedy książka będzie gotowa do wypożyczenia.
Pozdrawiam,
Anna Nowak, bibliotekarka
Oppgave 7 – Restaurantanmeldelse (120–150 ord)
Oppgave: Du og familien var nylig på restaurant for å feire en bursdag. Dere hadde en blandet opplevelse. Skriv en anmeldelse der du forteller om ventetid, maten, servise og prisnivå, noe uventet som skjedde, og om du anbefaler restauranten.
Tips:
- Gi restauranten et navn for å gjøre teksten mer levende
- Balansér positive og negative sider
- Det uventede kan være noe morsomt, overraskende eller negativt
- Avslutt med en tydelig anbefaling eller fraråding
Eksempelsvar:
Recenzja restauracji „Pod Lipami"
W zeszłą sobotę byliśmy z całą rodziną w restauracji „Pod Lipami", żeby świętować urodziny mojej mamy. Niestety musieliśmy czekać na stolik prawie dwadzieścia minut, chociaż mieliśmy rezerwację. To był zły początek wieczoru.
Kiedy już usiedliśmy, kelner był bardzo miły i profesjonalny. Zamówiliśmy kilka dań. Jedzenie było naprawdę smaczne – szczególnie zupa grzybowa i stek. Jednak ceny były dość wysokie jak na porcje, które dostaliśmy.
W trakcie kolacji wydarzyło się coś nieoczekiwanego – kelner potknął się i wylał szklankę wody na mojego tatę! Tata był zaskoczony, ale na szczęście nie był zły. Kelner bardzo przepraszał, a kierownik restauracji dał nam darmowy deser jako przeprosiny.
Ogólnie polecam tę restaurację, ale radzę zarezerwować stolik z wyprzedzeniem i przygotować się na wyższe ceny.