Om løsningsforslaget: Dette er veiledende løsningsforslag laget av eksamenssett.no. Husk at det finnes mange gode måter å løse oppgavene på, spesielt skriveoppgavene.
Løsningsforslag – Polsk Nivå III Høst 2023
Eksamen: PSP5914 | Semester: Høst 2023 | Varighet: 5 timer
Vekting: Lesing ca. 25 % | Skriving ca. 75 %
Lesing
Oppgave 1 – Kobling: Tekst og overskrift
Oppgave: Les fem tekster om teknologi (Tekst 1–5) og velg riktig overskrift til hver tekst.
Svar:
| Tekst | Tema | Overskrift |
|---|
| Tekst 1 |
Om binge-watching av krimserier – hvordan strømmetjenester har endret seervanene og gjort det mulig å se hele sesonger på én gang. |
Kilka informacji o serialach kryminalnych i binge-watchingu (Noen fakta om krimserier og binge-watching) |
| Tekst 2 |
Om ChatGPT – kunstig intelligens som kan skrive tekster, oversette og svare på spørsmål, men som også kan gi feil informasjon. |
Zalety i wady Chat GPT (Fordeler og ulemper med ChatGPT) |
| Tekst 3 |
Om hvordan smarttelefoner påvirker unges helse – søvnproblemer, dårlig holdning, øyeproblemer og avhengighet. |
Jaki wpływ mają smartfony na zdrowie młodych ludzi (Hvordan smarttelefoner påvirker unges helse) |
| Tekst 4 |
Om blindt å stole på GPS-navigasjon – historier om sjåfører som havnet i elver, på jernbanespor eller på feil side av grensen. |
Ślepe zaufanie nawigacji (Blind tillit til navigasjon) |
| Tekst 5 |
Om Google Translate som verktøy for språklæring – kan det erstatte tradisjonell språkopplæring, eller er det bare et hjelpemiddel? |
Tłumacz Google a nauka języków obcych (Google Translate og fremmedspråklæring) |
Oppgave 4 – Rullegardin: Połączeni Sztuką II (Forent av kunsten II)
Oppgave: Les teksten om det polsk-greske kunstutstillingsprosjektet «Połączeni Sztuką II» og velg riktig ord i 15 rullegardinmenyer.
Svar:
- połączyć – «Sztuka potrafi połączyć ludzi z różnych krajów» (Kunsten kan forene mennesker fra forskjellige land – infinitiv etter «potrafi»).
- wątpliwości – «Nie ma co do tego żadnych wątpliwości» (Det er ingen tvil om dette – genitiv flertall etter «żadnych»).
- młodzież – «w projekcie brała udział młodzież» (ungdom deltok i prosjektet – subjekt i setningen).
- wspólny – «miała wspólny cel» (hadde et felles mål – hankjønn adjektiv som samstemmer med «cel»).
- prace – «tworzyć prace artystyczne» (lage kunstverk – akkusativ flertall av «praca»).
- pochodząca – «młodzież pochodząca z różnych środowisk» (ungdom som kommer fra ulike miljøer – partisipp som samstemmer med «młodzież»).
- wystawy – «organizowaniu wystawy» (organiseringen av utstillingen – genitiv entall av «wystawa»).
- poszukiwała – «poszukiwała inspiracji» (søkte inspirasjon – preteritum hunkjønn for «młodzież»).
- pracowali – «uczestnicy pracowali wspólnie» (deltakerne arbeidet sammen – preteritum hankjønn personlig flertall).
- naturalny – «w sposób naturalny» (på en naturlig måte – hankjønn adjektiv etter «sposób»).
- martwą – «malowanie martwą naturą» (stilleben-maling – akkusativ/instrumentalis av «martwa natura»).
- którzy – «uczestnicy, którzy brali udział» (deltakere som deltok – hankjønn personlig relativpronomen).
- pokolenia – «łączą pokolenia» (forener generasjoner – akkusativ flertall av «pokolenie»).
- wystawą – «przed wystawą» (før utstillingen – instrumentalis etter «przed»).
- otwarta – «wystawa jest otwarta dla wszystkich» (utstillingen er åpen for alle – hunkjønn predikativ form).
Oppgave 6 – Innsettingsoppgave: Car-sharing
Oppgave: Les teksten om car-sharing i Polen og sett inn 16 av 21 ord på riktig plass. Fem ord skal ikke brukes.
Svar:
- korzysta – «korzysta z niej już ponad 1,7 mln osób» (over 1,7 millioner bruker den allerede – 3. person entall presens).
- ciekawe – «to ciekawe rozwiązanie» (det er en interessant løsning – intetkjønns adjektiv for «rozwiązanie»).
- pozwala – «skorzystanie z car-sharingu pozwala wypożyczyć auto» (å bruke car-sharing gjør det mulig å leie bil – 3. person entall).
- potrzebujemy – «jedyne czego potrzebujemy do wypożyczenia auta» (det eneste vi trenger for å leie bil – 1. person flertall).
- potrzebna – «do wypożyczenia auta potrzebna jest aplikacja» (for å leie bil trengs en app – hunkjønn adjektiv for «aplikacja»).
- wskazane – «udać się we wskazane na mapie miejsce» (dra til stedet angitt på kartet – intetkjønn partisipp for «miejsce»).
- potrzebne – «Kluczyki lub kartę potrzebne do odblokowania auta» (nøkler eller kort nødvendig for å låse opp bilen – flertall adjektiv).
- zawsze – «Nie zawsze zachodzi konieczność» (det er ikke alltid nødvendig – adverb).
- wystarczy – «aby uruchomić pojazd wystarczy wcisnąć przycisk» (for å starte kjøretøyet er det nok å trykke på knappen).
- skorzystać – «Z usługi car-sharingu skorzystać może każda osoba» (enhver person kan benytte seg av car-sharing-tjenesten – infinitiv etter «może»).
- potrzebują – «czasami potrzebują środka lokomocji» (noen ganger trenger de et transportmiddel – 3. person flertall).
- wyłącznie – «skorzystać mogą obecnie wyłącznie mieszkańcy większych miast» (foreløpig kan utelukkende innbyggere i større byer benytte seg av det).
- wynajmu – «W przeciwieństwie do tradycyjnego wynajmu aut» (I motsetning til tradisjonell bilutleie – genitiv av «wynajem»).
- dzięki – «dzięki któremu Warszawiacy testowali» (takket være dette testet Warszawa-beboerne – preposisjon + dativ).
- znacznie – «stanie się znacznie bardziej popularna» (vil bli betydelig mer populær – gradsadverb).
- jedynie – «Pozostaje więc jedynie obserwować» (Det gjenstår altså bare å observere – adverb «bare/kun»).
Ord som ikke skal brukes: nudne (kjedelig), okazane (vist), nigdy (aldri), dziękuję (takk), znaczenie (betydning).
Skriving
Oppgave 2 – Apper og digitale verktøy (80–100 ord)
Oppgave: Se på bildene av apper og digitale verktøy (Chatbot, Google Translate, Vipps, Spotify). Skriv en tekst der du forteller hvilke apper og digitale verktøy som er uunnværlige for deg, og begrunn hvorfor.
Tips: Nevn konkrete apper fra bildene og forklar hvordan du bruker dem i hverdagen. Bruk polske ord for teknologi der det er naturlig, og vis at du mestrer argumenterende skriving.
Eksempelsvar:
W dzisiejszych czasach trudno sobie wyobrazić życie bez aplikacji i cyfrowych narzędzi. Dla mnie najbardziej niezbędna jest aplikacja do tłumaczenia, na przykład Google Translate. Uczę się języków obcych w szkole i często potrzebuję szybko sprawdzić znaczenie nieznanego słowa. Tłumacz pomaga mi również w odrabianiu lekcji.
Drugą ważną aplikacją jest Spotify. Słucham muzyki każdego dnia – w drodze do szkoły, podczas nauki i przed snem. Muzyka pomaga mi się skoncentrować i relaksować.
Nie mogę też zapomnieć o aplikacji płatniczej takiej jak Vipps. Dzięki niej mogę szybko płacić za zakupy i wysyłać pieniądze znajomym. To bardzo wygodne rozwiązanie, które oszczędza czas.
Oppgave 3 – Teknologi i hverdagen: to perspektiver (120–150 ord)
Oppgave: Les to sitater om teknologi og kommenter dem. Hans Christian (22 år): «Całe moje życie jest w moim smartfonie» (Hele livet mitt er i smarttelefonen min). Frida (76 år): «Życie codzienne stało się bardziej skomplikowane, teraz wszędzie są tylko aplikacje» (Hverdagen har blitt mer komplisert, nå er det bare apper overalt).
Tips: Vis at du forstår begge perspektivene – den unge og den eldre. Drøft fordeler og ulemper med teknologiavhengighet. Bruk argumenter og eksempler for å støtte dine synspunkter.
Eksempelsvar:
Hans Christian i Frida reprezentują dwa różne pokolenia i mają zupełnie inne podejście do technologii. Dla dwudziestodwuletniego Hansa Christiana smartfon jest centrum jego życia. Prawdopodobnie używa go do komunikacji, nauki, rozrywki i pracy. Trudno mu wyobrazić sobie dzień bez telefonu, bo jest do niego przyzwyczajony od najmłodszych lat.
Z kolei Frida, która ma siedemdziesiąt sześć lat, uważa, że życie stało się bardziej skomplikowane przez aplikacje. Być może czuje się zagubiona w cyfrowym świecie, w którym banki, urzędy i sklepy wymagają korzystania z internetu. Dla starszych osób nauka nowych technologii może być trudna i frustrująca.
Moim zdaniem obie osoby mają rację. Technologia ułatwia wiele codziennych czynności, ale jednocześnie wyklucza osoby, które nie potrafią z niej korzystać. Ważne jest, aby społeczeństwo pomagało starszym ludziom w nauce nowych technologii, a młodzi ludzie pamiętali, że życie to więcej niż ekran smartfona.
Oppgave 5 – Arkitekturprosjekt: Klassetur til Polen (120–150 ord)
Oppgave: Klassen din jobber med et arkitekturprosjekt og skal på klassetur til Polen. Se på tre bilder av bygninger og velg den du synes klassen bør besøke. Begrunn valget ditt, beskriv bygningen, og forklar hva du forventer å oppleve.
Tips: Velg én bygning og argumenter for valget ditt. Beskriv bygningens arkitektoniske trekk og forklar hva klassen kan lære av besøket. Bruk adjektiver og fagbegreper knyttet til arkitektur.
Eksempelsvar:
Nasz klasa realizuje projekt architektoniczny i planujemy wycieczkę do Polski. Spośród trzech budynków na zdjęciach wybieram pierwszy, ponieważ uważam, że jest najbardziej interesujący z architektonicznego punktu widzenia.
Budynek ten wyróżnia się nowoczesnym designem i nietypową formą. Jego fasada łączy szkło z metalem, co tworzy ciekawy efekt wizualny. Kształt budynku jest nieregularny, co świadczy o odważnym podejściu architekta do projektowania.
Uważam, że nasza klasa powinna odwiedzić właśnie ten budynek, ponieważ jest doskonałym przykładem współczesnej architektury. Podczas wizyty moglibyśmy zobaczyć, jak nowoczesne materiały i technologie wpływają na wygląd budynków. Chciałbym również dowiedzieć się, kto zaprojektował ten budynek i jaka była inspiracja architekta. Taka wycieczka byłaby nie tylko edukacyjna, ale także inspirująca dla naszego projektu szkolnego.
Oppgave 7 – Eie, leie eller låne? (250–300 ord)
Oppgave: Det er blitt mer og mer vanlig å leie og låne framfor å eie (ferieboliger, elsparkesykler, bøker, sportsutstyr, ballkjoler). Skriv en tekst der du svarer på:
- Hva er det du og de andre i familien din låner og leier i dag?
- Er det noe du ikke kunne tenke deg å låne eller leie? Hvorfor?
- Hva er fordelene og ulempene med å låne eller leie framfor å kjøpe ting?
Tips: Denne oppgaven henger tematisk sammen med Oppgave 6 om car-sharing. Du kan referere til ideer derfra. Husk å svare på alle tre spørsmålene, gi konkrete eksempler, og drøft fordeler og ulemper balansert.
Eksempelsvar:
Wynajmować, pożyczać czy kupować?
W dzisiejszych czasach coraz więcej osób decyduje się na wypożyczanie lub pożyczanie rzeczy zamiast ich kupowania. Ten trend jest widoczny również w mojej rodzinie.
W naszej rodzinie regularnie wynajmujemy różne rzeczy. Na wakacje zawsze wynajmujemy domek nad morzem zamiast kupować własny, bo podróżujemy w różne miejsca. Moja siostra niedawno wypożyczyła suknię na bal maturalny, zamiast kupować nową, którą założyłaby tylko raz. Ja sam często korzystam z wypożyczalni rowerów elektrycznych w mieście, co jest wygodne i ekologiczne. Książki pożyczamy z biblioteki, a filmy oglądamy na platformach streamingowych.
Jednak są rzeczy, których nie chciałbym pożyczać ani wynajmować. Przede wszystkim jest to mój komputer. Używam go codziennie do nauki, pracy i rozrywki, więc muszę mieć do niego stały dostęp. Poza tym nie chciałbym pożyczać ubrań na co dzień – to kwestia higieny i osobistych preferencji. Ważne jest dla mnie również posiadanie własnego łóżka i materaca, bo wpływają one na jakość snu i zdrowie.
Wypożyczanie i pożyczanie ma wiele zalet. Po pierwsze, oszczędzamy pieniądze, bo nie musimy kupować drogich rzeczy, których używamy rzadko. Po drugie, jest to bardziej ekologiczne, ponieważ zmniejsza produkcję odpadów. Po trzecie, nie musimy martwić się o przechowywanie rzeczy, których nie potrzebujemy na co dzień.
Z drugiej strony istnieją też wady. Wypożyczone rzeczy nie zawsze są w najlepszym stanie i mogą być zniszczone przez poprzednich użytkowników. Ponadto nie mamy gwarancji, że dana rzecz będzie dostępna wtedy, kiedy jej potrzebujemy. Dodatkowo w dłuższej perspektywie regularne wypożyczanie może okazać się droższe niż jednorazowy zakup.
Podsumowując, uważam, że warto łączyć obie strategie – kupować rzeczy, których używamy regularnie, a wypożyczać te, które potrzebne są nam okazjonalnie.